Je roman telt ruim 400 pagina's, dat moet een hels karwei zijn geweest.
'Ik heb er dan ook vijftien jaar over gedaan. Ik heb niet geteld hoeveel zinnen ik heb gebruikt, maar het moeten er duizenden zijn. Wat ik wel weet, is dat ik mijn zinnen uit zo'n 250 boeken heb gehaald.'
Welke boeken waren dat dan?
'Zowel romans als non-fictieboeken, maar wel allemaal oude en vergeten boeken van obscure auteurs. De oudste dateren van het eind van de 19de eeuw, het gros werd geschreven in de eerste helft van de vorige eeuw en de jongste exemplaren komen uit de jaren zeventig.'
Waarom heb je geen hedendaagse auteurs gebruikt? Een kwestie van copyright?
'Toch niet. Achterin mijn roman staan alle boeken opgesomd waaruit ik heb geput. Ik citeer dus uit die boeken en dat is iets wat iedereen voortdurend doet. Mits bronvermelding had ik net zo goed zinnen uit het werk van Hugo Claus kunnen kiezen, maar dat is net wat ik niet wou. Als je een zin van Claus gebruikt, dan merk je dat meteen. Die zin ademt de stijl van Claus. Wat ik nodig had, waren neutrale, anonieme zinnen die door iedereen hadden kunnen zijn geschreven. Daarom heb ik geput uit oude boeken en hoe slechter ze waren, hoe beter. Knullige en stijlloze zinnen kwamen mij uitstekend uit.'
Had je een verhaal in je hoofd toen je van start ging?
'Nee, ik wist alleen dat het een vreemd boek zou worden, maar wel eentje dat aan de wetten van de romankunst zou beantwoorden. Voorts had ik alleen een sfeer in mijn hoofd. Ik maak nogal wat straatfoto's vanuit een laag perspectief en dat wou ik ook in mijn roman. Vandaar ook mijn titel Onderlangs.'
Wacht even, je moet toch érgens beginnen?
'Eerst legde ik een reservoir zinnen aan. Die begon ik dan wat te ordenen volgens grote thema's en daarmee stelde ik verhaalfragmenten samen. Die klonterden na verloop van tijd dan weer samen tot grotere verhalen. Ik heb gewoon afgewacht waar de zinnen me naartoe leidden. Het was nooit mijn bedoeling een roman over de vrouw te schrijven, maar daar ben ik uiteindelijk uitgekomen.'
Je merkt in het boek dat de zinnen zijn samengeplakt, want lettergrootte en -type verspringen voortdurend.
'De drukker heeft per pagina een foto genomen van mijn kleefwerk. Ik heb wel niet uit de boeken zelf geknipt, maar uit kopieën. Als je in een boekbladzijde knipt, wordt de achterkant onbruikbaar en bovendien heb ik kleine lettertypes vergroot om de leesbaarheid te bevorderen.'
Heb je nog andere dingen aangepast?
'Ik heb hier en daar de spelling een beetje bijgespijkerd omdat lezers de oude spelling als storend ervaren. Woorden als menschen heb ik vervangen door mensen door de ch weg te snijden. Een andere toegeving was het schrijven vanuit een ik-personage. Namen kun je nu eenmaal niet gebruiken als je met geleende zinnen werkt.'
Waar heb je de basisboeken gevonden?
'De meeste viste ik uit 1euro-bakken in antiquariaten. Voor het Politiehandboek in drie delen betaalde ik op een boekenmarkt 15 euro, maar uiteindelijk heb er niet zo veel aan gehad. Een boek als Spionnen die ik heb gekend was dan weer bijzonder dankbaar. In het begin kocht ik volkomen intuïtief, maar naar het einde toe ga je natuurlijk iets doelgerichter speuren. Op een bepaald moment heb je heel specifieke zinnen nodig om je verhaal aan elkaar te breien. Maar die heb ik uiteindelijk allemaal. Ik heb er niet één zin zelf bij gefantaseerd.'
Heb je ook uit Vlaamse boeken geleend?
'Enkele wel, ja. Liefde zonder vrees of Liefhebben, maar hoe? bijvoorbeeld. Dat waren een soort voorlichtingsboeken van uitgeverij Schorpioen uit Strombeek-Bever. Daar stonden dan wat blote plaatjes bij die ze in die tijd tot seksboekjes maakten.'
Zelfs de kaft van het boek is gemaakt met een geleende foto.
'De vrouw komt uit een lingeriecatalogus van Marie-Jo. Ik heb aan de fabrikant in België gevraagd de foto te mogen gebruiken en dat vormde geen enkel probleem. De kaft zegt overigens veel over dit boek: een man die passief naar een te grote vrouw kijkt en er weinig mee kan aanvangen.'
Wat zegt dit boek over jezelf?
'Wie mij kent, zegt dat dit boek heel erg van mij is. Om te beginnen is het hoofdpersonage net als ik fotograaf, al ben ik natuurlijk niet zo wereldvreemd als hij. Voorts was ik erg blij met de nominatie voor de Libris, ook al heb ik de shortlist niet gehaald. De nominatie bevestigt dat dit wel degelijk literatuur is en dat ik een schrijver ben.'
www.paulbogaers.com Meer foto's op www.nieuwsblad.be/boeken
Related posts
0 comments:
Post a Comment